به‌ڕێوبه‌رى گواستنه‌وه‌ى گه‌رمیان: هه‌ر كه‌سێك ده‌یه‌وێت وێستگه‌ى ته‌كسی دابنێت با سه‌ردانمان بكات
05:01PM - 2025-03-16 , بینین : 217
 
رادیۆی ده‌نگ
 
به‌وته‌ى به‌ڕێوبه‌رى گواستنه‌وه‌ى گه‌رمیان، سێ جار داواكارییان ئاراسته‌ى وه‌زاره‌تیان كردوه‌ بۆ دانانى هێڵی نوێی گواستنه‌وه‌ له‌ كه‌لار، به‌ڵام وه‌ڵام نه‌دراونه‌ته‌وه‌، باس له‌وه‌ش ده‌كات پرۆژه‌یه‌ك هه‌یه‌ بۆ هێنانى ته‌كسی ئۆنلاین ئه‌گه‌ر له‌ شاره‌كانى دیكه‌دا سه‌ركه‌وتو بێت، ده‌شڵێت: ده‌رگامان كراوه‌یه‌ بۆ هه‌ركه‌سێك بیه‌وێت وێستگه‌ی ته‌كسی و كۆمپانیای گواستنه‌وه‌ دروست بكات.
 
یه‌كه‌ى چاودێریی حكومه‌تى خۆجێی گه‌رمیانـى سه‌ر به‌ رادیۆی ده‌نگ، به‌دواداچون ده‌كات بۆ كێشه‌ و گرفته‌كانى كه‌رت و بواره‌ جیاوازه‌كانى حكومه‌ت، چ له‌ روى ئاماده‌كردنى راپۆرتى قوڵ، چ له‌ روى ئه‌نجامدانى كۆبونه‌وه‌ و گفتوگۆی كراوه‌ و سیمینار و دیدار و كۆنفرانسه‌وه‌.
 
له‌مچوارچێوه‌یه‌شدا كۆبونه‌وه‌یه‌كى له‌گه‌ڵ ئیدریس مسته‌فا، به‌ڕێوبه‌رى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گواستنه‌وه‌ى ئیداره‌ى گه‌رمیان گرێدا، به‌مه‌به‌ستى تیشكخستنه‌سه‌ر كێشه‌كانى بوارى گواستنه‌وه‌ى گشتى و زانینی به‌ره‌وپێشه‌وه‌چونه‌كانى ئه‌م بواره‌، پاش ئه‌وه‌ى پێشتر یه‌كه‌كه‌ راپۆرتێكى قوڵی له‌باره‌ى ئه‌م بواره‌وه‌ بڵاوكرده‌وه‌.
 
له‌خواره‌وه‌ ناوه‌ڕۆكی كۆبونه‌وه‌كه‌ ده‌خه‌ینه‌ڕو:
 
 
* كۆنی و نه‌شیاوی ئۆتۆمبیلی هێڵه‌ ناوخۆییه‌كان
 
زۆرجار هاوڵاتیان گلەیی و گازندە ده‌كه‌ن له‌باره‌ى کۆنی و نەشیاوی ئۆتۆمبێلەکانی گواستنەوەى هێڵه‌ ناوخۆییه‌كان "مینی پاسه‌كان".
 
له‌مباره‌یه‌وه‌ ئیدریس مسته‌فا، به‌ڕێوبه‌رى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گواستنه‌وه‌ى ئیداره‌ى گه‌رمیان، ده‌ڵێت: بۆ نوێکردنەوەی مۆڵەتى مینی پاسه‌كان، ساڵانە دەبێت پشکنینی توندوتۆڵی بكه‌ن، لە حاڵەتی گۆڕینی ئۆتۆمبێل دەبێت ئۆتۆمبێلێکی باشتربێت کە مۆدێله‌كه‌ى لە 2016 کەمتر نەبێت، بەڵام بەهۆی قەیرانی داراییەوە دەسەڵاتی ئەوەمان پێدرا کە بیهێنیە خوارەوە تا مۆدێلی 2014 بۆ کەسانێک پێویستیان بێت.
 
دەشڵێت: پشكنینی تۆندوتۆڵی ئۆتۆمبێلەکان لەلای بەرێوبەرایەتی هاتوچۆی گەرمیانە و ئه‌وان به‌رپرسن لێی، هەر ئۆتۆمبێلێکیش مه‌رجی توندوتۆڵی جێبه‌جێ نه‌كات، مۆڵەتی بۆ نوێ ناکەینەوە.
 
* كێشه‌ى نه‌بونى هێڵ بۆ پرۆژه‌ نوێیه‌كانى نیشته‌جێبون
 
پرۆژە نوێیەکانی نیشتەجێبون له‌ كه‌لار و رزگاریی، هێڵی گواستنەوەى گشتییان نییه‌، ئه‌مه‌ش بارگرانییه‌ بۆ دانیشتوانیان.
 
لەبارەی پلانی دانانی هێڵی گواستنەوە بۆ ئه‌و پرۆژانه‌، بەرێوبەری گواستنەوەی گەرمیان دەڵێت: بۆ ئەو مەبەستە کۆبونەوەمان لە گەڵ لیژنەی گواستنەوەی ناو شار کردوە، ژمارەیەک ئۆتۆمبیل دیاریکرا بۆ گه‌ڕه‌كه‌كانى لانەسیتی و پرۆژەکانی دیکە، کۆنوسمان ناردوە بۆ وەزارەت و سێ جار جەختمان لێکردوەتەوە، به‌ڵام وەڵام نەدراوینەتەوە.
 
دەشڵێت: رێگەپێدان فەرمانی وەزارەتی پێویستە، خۆمان ناتوانین ئەوەبکەین، لە دەسەڵاتی ئێمەدا نییە.
 
* كێشه‌ى مینی پاسه‌ بێ هێڵه‌كان
 
كێشه‌ى مینی پاسی بێ هێڵ، له‌و كێشانه‌یه‌ كه‌ ماوه‌یه‌كى زۆره‌ هه‌یه‌ و چاره‌سه‌ریش نه‌كراوه‌.
 
ئیدریس مسته‌فا، به‌ڕێوبه‌رى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گواستنه‌وه‌ى ئیداره‌ى گه‌رمیان، له‌باره‌ى هه‌وڵه‌كان بۆ چاره‌سه‌رى ئه‌و كێشه‌یه‌ ده‌ڵێت: لە ساڵی 2011ـه‌وه‌ پێدانی هێڵ راگیراوە، ئەو ئۆتۆمبێلانەی هێڵیان نییە و کاردەکەن، لە روی یاساییەوە دەبێت ئیجرائاتیان لەگەڵدا بکرێت، بە هۆی ئەوەی لە سەر هێڵی کەسانێک کار دەکەن کە بە رەسمی هێڵیان هەیە، ئەمەش بوەتە هۆی ئەوەی کە کێشەی دادگای لێبکەوێتەوە، ئەم حاڵەتە زیاتر لە هێڵی گواستنەوەی گه‌ڕه‌كه‌كانى گازینۆ بەردەسورـى كه‌لاردا هەیە.
 
دەشڵێت: بۆ چارەسەری ئەم گرفتە لەگەڵ شارەوانی لە هەوڵداین بۆ دانانی چاودێر و گەراج بۆیان.
 
* بونى چاودێر له‌ بازگه‌كان
 
هێڵەکان بۆ رێگریکردن لەکارکردنی ئۆتۆمبێلی دیکە كه‌ بێ هێڵن، لە بازگەکاندا چاودێریان داناوە، ئەمەش بوەتە هۆی ئەوەی هەندێکجار هاوڵاتی روبەروی گرفت ببێته‌وه‌.
 
ئیدریس مسته‌فا، به‌ڕێوبه‌رى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گواستنه‌وه‌ى ئیداره‌ى گه‌رمیان له‌مباره‌یه‌وه‌ دەڵێت: ئەو چاودێرانەی لە بازگەکان دانراون لەلایەن سەندیکاوە دانراون و سەرپەرشتی دەکرێن، بەپێی رێنمایی وەزارەتی گواستنەوە، دەبێت فەرمانبەری گواستنەوە لەوێ بێت، بەڵام فەرمانبەرمان نییە.
 
دەشڵێت: هه‌ندێكجار هاوڵاتییەک ئۆتۆمبیلی تایبەت دەگرێت بەمەبەستی گواستنەوەی، به‌ڵام لە بازگەکان لەلایەن چاودێرەوە گرفتیان بۆ دروست دەکرێت، بۆ ئەم بابەتە چاودێرەکانم ئاگەدار کردوەتەوە و نوسراوم بۆ داواکاری گشتی و بەرێوبەرایەتی ئاسایشی بازگەکان کردوە، کە ئەو چاودێرانە فەرمانبەری ئێمە نین و بەرپرسیاریەتییان هەڵناگرین.
 
* چی كراوه‌ بۆ گه‌شه‌دان به‌ كه‌رتى گواستنه‌وه‌؟
 
ئه‌وه‌ى تێبینی ده‌كرێت كه‌ كه‌رتى گواستنه‌وه‌ى گشتى له‌ هه‌رێمى كوردستان به‌ گه‌رمیانیشه‌وه‌، كۆن و ته‌قلیدییه‌ و هه‌ڵگرى چه‌ندین كێشه‌یه‌.
 
له‌باره‌ى ئه‌وه‌ى چی كراوه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌، ئیدریس مسته‌فا، به‌ڕێوبه‌رى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گواستنه‌وه‌ى ئیداره‌ى گه‌رمیان، وتى: پرۆژەی تەکسی "کەریم" کە پرۆژەی رێکخراوێکی ئەمریکییە، ئەم پرۆژەیە سەعات و گێچ بۆ هەمو تەکسییەکان دادەنرێت کە کارکردنیان بە پێی کیلۆمەترە، ئێستا ئه‌م پرۆژه‌یه‌ لە شاری هەولێر لە قۆناغی تاقیکردنەوەدایە، لە شارە گەورەکان تاقیدەکرێتەوە، ئه‌گه‌ر سەرکەوتو بو ئێمەش وەریدەگرین.
 
* دانانى وێستگه‌ى ته‌كسی
 
له‌سنورى ئیداره‌ى گه‌رمیاندا هیچ كۆمپانیا و نوسینگه‌یه‌كى تایبه‌ت به‌ كرێگرتنى ته‌كسی له‌ رێگه‌ى ته‌له‌فۆن و ئۆنلاینه‌وه‌ نییه‌، له‌كاتێكدا هێڵی ته‌كسی له‌ ناوچه‌كه‌دا زۆر به‌هێز نییه‌.
 
له‌مباره‌یه‌وه‌، ئیدریس مستەفا، به‌ڕێوبه‌رى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى گواستنه‌وه‌ى ئیداره‌ى گه‌رمیان، دەڵێت: تائێستا داواكارییه‌كى له‌و شێوه‌یه‌مان به‌ده‌ست نه‌گه‌یشتوه‌، داوادەکەین کە هەرکەسێک دەیەوێت کۆمپانیا لەبواری گواستنەوە یان وێستگه‌ى ته‌كسی دابنێت، بێتەلامان و ئێمه‌ش کارئاسانی ته‌واوى بۆ دەکەین.
 
 
* ده‌رباره‌ى یه‌كه‌ى چاودێریی حكومه‌تى خۆجێی گه‌رمیان
 
یه‌كه‌یه‌كى رۆژنامه‌وانى و به‌دواداچونى تایبه‌تى رادیۆی ده‌نگه‌ به‌ پاڵپشتی سندوقی نیشتمانى بۆ دیموكراسی ئه‌مریكی (NED) ساڵی 2017 دامه‌زراوه‌. كارى چاودێرییكردنى حكومه‌تى خۆجێیی گه‌رمیان ئه‌نجام ده‌دات به‌مه‌به‌ستى په‌ره‌دان به‌كاره‌كانیان و هه‌روه‌ها بره‌ودان به‌ پرۆسه‌ى چاودێرییكردن و شه‌فافیه‌ت و پته‌وكردنى په‌یوه‌ندیی نێوان هاوڵاتى و ده‌سه‌ڵات و دروستكردنى لێكتێگه‌یشتنێكى باشتر بۆ په‌ره‌دانى زیاتر به‌ خزمه‌تگوزاریه‌كان.